Yoghurtbacteriën: welke waarvoor? 9 Super Gut-yoghurts uitgelegd door een apotheker

Vrouw in een lichte keuken met een pot zelfgemaakte yoghurt, omringd door kleurige 3D-bacteriën en vraagtekens: welke bacteriën moet ik nemen?

De afgelopen jaren heb ik ruim 140 liter L. reuteri-yoghurt gemaakt. Ergens onderweg begonnen vrienden me steeds dezelfde vraag te stellen: "Welke moet ik maken?"

Terechte vraag. Dr. William Davis beschrijft in zijn boek Super Gut negen verschillende yoghurts. Maar de effecten staan verspreid over receptpagina's, bijlagen en kant opmerkingen. Dus heb ik ze op één pagina gezet.

Niet elke yoghurt doet hetzelfde.

Waarom deze yoghurts anders zijn

Een yoghurt uit de supermarkt fermenteert ongeveer vier uur met twee standaardbacteriën. Davis doet het anders: één specifieke stam, 36 uur fermentatie en pre-biotische vezels als voeding voor de bacteriën.

Het resultaat speelt in een andere klasse. Davis liet een portie van zijn L. reuteri-yoghurt in een lab tellen: 262 miljard bacteriën per halve kop. De melksuiker wordt daarbij grotendeels omgezet in melkzuur – daarom smaakt de yoghurt zuur.

En omdat elke stam iets anders doet, kies je de yoghurt op het effect dat je zoekt. Zoals bestellen van een menukaart.

Let wel: de effecten hieronder zijn uitspraken van Dr. Davis, gebaseerd op studies die hij aanhaalt. Waar gemeld staat, gaat het om ervaringen van zijn lezers, niet om studieresultaten.

De negen Super Gut-yoghurts

1. Lactobacillus reuteri (DSM 17938 + ATCC PTA 6475)

Davis noemt hem zijn "ster yoghurt". Gladdere, vochtigere huid, meer collageen (minder rimpels), snellere wondgenezing en meer jeugdige spieren. Hij verhoogt oxytocine, het bindingshormoon – en dat gaat samen met meer empathie. Hij koloniseert de dunne darm en maakt eigen antibacteriële stoffen (bacteriocines); dat helpt om terugkeer van SIBO te voorkomen. Bovendien houdt hij Helicobacter pylori in toom.

Starter: BioGaia Gastrus (10 tabletten, fijngemaakt) of Osfortis (1 capsule). Temperatuur: 37,7 °C, 36 uur. Prebioticum: inuline of rauw aardappelzetmeel.

Zwanger? Dan alleen als mengcultuur (nummer 8) – vanwege de oxytocine.

2. Bacillus coagulans (GBI-30,6086)

Minder ontsteking en artrosepijn, minder prikkelbare-darmklachten, sneller spierherstel na het sporten. Milder en minder zuur dan L. reuteri – voor veel mensen de lekkerste van allemaal.

Starter: Digestive Advantage (Schiff), 1 capsule. Temperatuur: 46–50 °C, 36 uur. Prebioticum: inuline of rauw aardappelzetmeel.

3. Lactobacillus gasseri (BNR17)

Ongeveer 2,5 cm minder buikomvang in 90 dagen, zonder dieet of beweging te veranderen. Minder prikkelbare darmklachten en minder oxalaat in bloed en urine (belangrijk bij nierstenen). Een sterke bacteriocine vormer, dus helpt ook tegen terugkerende SIBO. Gemeld: meer kracht.

Starter: Biothin Probiotic (Mercola), 1 capsule. Temperatuur: 43 °C, 36 uur. Prebioticum: suiker of rauw aardappelzetmeel.

4. Lactobacillus casei Shirota

Steun tegen virale luchtweginfecties. In drie studies halveerden 100 miljard bacteriën per dag het aantal infecties – en ook de duur van de infectie, als je toch iets opliep. Die hoeveelheid haal je bij lange na niet uit één flesje Yakult, vandaar de yoghurt. Gemeld: een helderder hoofd en diepe slaap, vooral samen met L. reuteri.

Starter: Yakult, 1 flesje. Temperatuur: 43 °C, 36 uur. Prebioticum: inuline of rauw aardappelzetmeel.

5. Bifidobacterium infantis (EVC001)

Een yoghurt voor aanstaande moeders, die de bacterie bij de geboorte en tijdens de borstvoeding aan hun baby doorgeven. Baby's met Bacillus infantis hebben minder krampjes, eczeem en luieruitslag, slapen beter en hebben later minder kans op astma, diabetes type 1 en auto-immuunziekten.

Starter: Evivo, 1 zakje. Temperatuur: 38 °C, 36–40 uur. Prebioticum: suiker of rauw aardappelzetmeel – geen inuline, dat kan B. infantis niet gebruiken.

6. Lactobacillus helveticus + Bifidobacterium longum (R0052 + R0175)

Minder angst, betere stemming; kan bijdragen aan het verlichten van een depressie. Niet iedereen merkt er iets van, maar wie het merkt, merkt het duidelijk. Gemeld (voor B. longum BB536): minder dwangmatig gedrag.

Starter: Mood Probiotic (Innovix Labs) of Florassist Mood Improve (Life Extension), 1 capsule. Temperatuur: 38 °C, 36–40 uur. Prebioticum: suiker of rauw aardappelzetmeel.

7. Super Gut SIBO-yoghurt (L. reuteri + L. gasseri + B. coagulans)

Drie stammen die de dunne darm koloniseren en bacteriocines maken – gericht op SIBO, het waterstoftype en mogelijk ook het methaantype. Ze worden bewust samen gefermenteerd: zo blijft L. gasseri in toom en wordt de afstervingsreactie van de bacterien niet te heftig. Davis noemt deze ervaringen zelf voorlopig.

Starter: 10 Gastrus-tabletten + 1 capsule BNR17 + 1 capsule GBI-30,6086. Temperatuur: 41,1 °C, 36 uur. Prebioticum: inuline of rauw aardappelzetmeel.

8. L. reuteri als mengcultuur

L. reuteri samen met de twee klassieke yoghurtbacteriën (L. bulgaricus en S. thermophilus). De voordelen van L. reuteri in een mildere vorm – voor kinderen en zwangere vrouwen. Mild, niet zuur; kinderen vinden hem lekker.

Starter: 2 eetlepels L. reuteri-yoghurt + 2 eetlepels naturel yoghurt met levende culturen. Temperatuur: 41 °C, 36 uur.

9. Hoog gedoseerd probioticum- of kefiryoghurt

Het effect van een duur meerstammenprobioticum met zeer hoge aantallen – vermenigvuldigd voor de prijs van één capsule of een paar lepels kefir.

Starter: 1 capsule probioticum (minstens 2 miljard bacteriën) of 2 eetlepels kefir. Temperatuur: 41 °C, 36 uur.

Andere microben die Davis noemt

• Lactobacillus rhamnosus GG (Culturelle): herstel na diarree door antibiotica, tegen schimmels, helpt H. pylori te onderdrukken. Laat zich ook tot yoghurt vermeerderen.

• Lactobacillus plantarum 299v: minder opgeblazen gevoel en buikklachten bij prikkelbare darm. Leeft alleen in de dikke darm, niet in de dunne darm.

• L. reuteri NCIMB 30242: waarschijnlijk ook een waardevolle stam, maar niet voor de SIBO-yoghurt – hij maakt geen bacteriocine.

• Akkermansia muciniphila: beschermt de slijmlaag van de darm. Laat zich niet tot yoghurt maken – sterft aan de lucht. Je ondersteunt hem met groene thee, blauwe bessen, olijfolie en prebiotica.

• Saccharomyces boulardii (Florastor): een behulpzame gist na diarree door antibiotica. Als gist niet geschikt voor yoghurt.

Waar je de starters koopt

Transparantie: de links hieronder zijn affiliate-links. Als je via zo'n link koopt, ontvang ik een kleine commissie; voor jou verandert de prijs niet. Als Amazon-partner verdien ik aan in aanmerking komende aankopen. Ik noem de producten die Dr. Davis in Super Gut gebruikt; waar die hier niet te krijgen zijn, een duidelijk aangegeven alternatief.

Voor de negen yoghurts

• BioGaia Gastrus (L. reuteri; ook voor de SIBO-yoghurt): Amazon

• BioGaia Osfortis (L. reuteri, alternatief): iHerb

• Digestive Advantage (Schiff) (B. coagulans; ook voor de SIBO-yoghurt): Amazon

• Biothin Probiotic (Mercola) (L. gasseri; ook voor de SIBO-yoghurt): Amazon

• Yakult (L. casei Shirota): yakult.nl, of gewoon in de supermarkt

• B. infantis-preparaat (Vitamatic) (vervanging voor Evivo, dat alleen in de VS te koop is; andere stam dan EVC001): iHerb

• Mood Probiotic (Innovix Labs) (stemmingsyoghurt): iHerb

• Florassist Mood Improve (Life Extension) (stemmingsyoghurt, alternatief): Amazon

• Hoog gedoseerd probioticum (yoghurt 9): Amazon

• Kefirkorrels (yoghurt 9): Amazon

Andere microben

• Culturelle (L. rhamnosus GG): Amazon

• Jarrow Ideal Bowel Support (L. plantarum 299v): Amazon

• Florassist Heart Health (Life Extension) (L. reuteri NCIMB 30242): iHerb

• LR Superfood Starter (L. reuteri SD 5865): Amazon

• Pendulum (Akkermansia muciniphila): Amazon

• Florastor (S. boulardii): Amazon

Voeding voor de bacteriën

• Inuline: Amazon

• Rauw aardappelzetmeel: Amazon

Zo klopt de temperatuur

Nu het deel dat niemand je vertelt. De temperatuur is belangrijker dan de meeste recepten doen vermoeden. L. reuteri gedijt bij lichaamstemperatuur en sterft vanaf ongeveer 43 °C. B. coagulans wil 46–50 °C. Een paar graden ernaast, 36 uur lang – en je kweekt iets anders dan je wilde.

En het gaat om de temperatuur in de yoghurt. Zodra de melk dik wordt, circuleert ze niet meer – en het midden van de pot blijft koeler dan het water eromheen. Bij mijn machines was dat tussen 1 en 4 °C, afhankelijk van de cultuur en de kamertemperatuur.

Daarom kalibreer ik de Culture Craft™ Yoghurt Machine met een referentiethermometer in de middelste pot, met echte yoghurt, niet met water. De temperatuur die je kiest, is de temperatuur die je bacteriën krijgen.

Waar begin je?

Heb je nog nooit een van deze yoghurts gemaakt? Begin met L. reuteri. Die is het best onderzocht, het veelzijdigst – en degene waar ik steeds weer naar terugkeer.

Voeg daarna toe wat bij jouw situatie past – B. coagulans na zware training, L. gasseri voor de buikomvang, Shirota voor het verkoudheidsseizoen.

Een eerlijke opmerking als apotheker: ben je ernstig ziek, heb je een sterk verzwakt immuunsysteem of een centraal veneuze katheter (CVK), of ben je zwanger, overleg dan eerst met je arts voordat je met hoog gedoseerde probiotica begint. Dat is geen formaliteit.

Benieuwd naar de machine die ik precies hiervoor heb gebouwd? Schrijf je in op de wachtlijst voor de Culture Craft™ Yoghurt Machine.

Laat me weten met welke yoghurt jij begint.

Bron: William Davis, MD, Super Gut (Hachette Go, 2022). Samenvatting in mijn eigen woorden. Dit artikel is bedoeld als informatie en vervangt geen medisch advies.

  • Wat is het principiële verschil tussen gewone supermarktyoghurt en een 'Super Gut'-yoghurt?

    Vanuit farmaceutisch en microbiologisch perspectief verschillen traditionele supermarktyoghurts en zogeheten Super Gut-yoghurts op drie cruciale niveaus:

    • Bacteriestammen: Standaard yoghurt wordt doorgaans geproduceerd met starterculturen zoals Streptococcus thermophilus en Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus. Deze zijn geselecteerd op smaak, textuur en snelle verzuring, maar overleven het maagzuur vaak slecht en hebben beperkte kolonisatiekracht. Super Gut-culturen maken gebruik van gedocumenteerde, therapeutische stammen (zoals L. reuteri, L. gasseri of B. coagulans) die specifiek gekozen zijn om biologische effecten in de gastheer te bewerkstelligen.
    • Fermentatieduur: Commerciële yoghurt fermenteert circa 4 tot 8 uur. Super Gut-yoghurts fermenteren tot wel 36 uur bij een nauwkeurig gereguleerde temperatuur (vaak 37–41 °C).
    • Kiemgetal (CFU's): Waar een standaard yoghurt na verwerking vaak enkele miljoenen tot een miljard levende cellen per portie bevat, bereikt een 36-uurs fermentatie concentraties van honderden miljarden tot zelfs biljoenen kolonie vormende eenheden (KVE/CFU) per dosering.

  • Welke specifieke bacteriestammen stimuleren oxytocine en slaapkwaliteit, en hoe werkt dit mechanisme?

    Binnen de negen voornaamste culturen staat Limosilactobacillus reuteri (met name de stammen ATCC PTA 6475 en DSM 17938) bekend om zijn invloed op het centrale zenuwstelsel en de hypothalamus.

    Het werkingsmechanisme verloopt via de zogeheten darm-hersen-as:

    1. Vagale stimulatie: L. reuteri hecht aan het darmslijmvlies en zendt via de nervus vagus (de tiende hersenzenuw) signalen direct naar de hypothalamus.
    2. Oxytocine-secretie: Dit activeert de synthese en afgifte van oxytocine, het neuropeptide dat verbonden is met sociale binding, stressreductie en een gevoel van kalmte.
    3. Verbetering van de slaaparchitectuur: De stijging van oxytocine dempt de activiteit van de sympathicus (het 'vecht-of-vlucht'-zenuwstelsel) en stimuleert de parasympathische tonus, wat klinisch correleert met een verlengde diepe non-REM-slaap en snellere weefselregeneratie.

  • Waarom benadrukt een apotheker het belang van de stamaanduiding (zoals BNR17 of DSM 17938) achter de soortnaam?

    In de fytotherapie en farmacologie is de exacte bron identificatie doorslaggevend; dit geldt net zo sterk voor de bacteriologie. Een probiotische benaming bestaat uit drie componenten: Genus (geslacht), Species (soort) en de Stamaanduiding.

    Ter vergelijking: Canis lupus familiaris omvat zowel een Chihuahua als een Rottweiler. Hoewel ze dezelfde soort zijn, verschillen hun eigenschappen radicaal. Zo werkt het ook bij bacteriën:

    • Lactobacillus gasseri BNR17: Heeft in gerandomiseerde klinische studies aangetoond leptine te moduleren, vetopname in de darm te remmen en visceraal vetweefsel te reduceren. Een willekeurige andere L. gasseri-stam zonder deze code heeft deze eigenschappen vrijwel zeker niet.
    • Limosilactobacillus reuteri DSM 17938: Is uitgebreid gedocumenteerd voor de synthese van reuterine (een breedspectrum antimicrobiële stof) en remming van pathogenen, terwijl andere stammen dit vermogen in mindere mate bezitten.

    Zonder expliciete stamaanduiding op de starterscultuur is de therapeutische voorspelbaarheid nihil.

  • Wat is het biochemische nut van een 36-uurs incubatie in combinatie met prebiotische inuline?

    De verlengde incubatietijd van 36 uur berust op de bacteriële verdubbelingstijd (generatietijd). Melkzuurbacteriën verdubbelen zich onder optimale fysiologische omstandigheden gemiddeld elke 2,5 tot 3 uur.

    De synergie tussen tijd en inuline functioneert als volgt:

    • Exponentiële populatiegroei: Waar commerciële fermentatie stopt na 2 tot 3 verdubbelingscycli, doorlopen de bacteriën in 36 uur circa 11 tot 12 cycli. Wiskundig resulteert dit in een factor 212 (ongeveer 4.096 keer) meer biomassa dan in reguliere yoghurt.
    • Inuline als selectieve koolstofbron: Na ongeveer 8 tot 12 uur raakt de direct beschikbare lactose in de melk of melkvervanger grotendeels uitgeput. Zonder additioneel substraat zou de bacteriepopulatie sterven door uithongering en accumulatie van metabolieten. Prebiotische inuline (fructo-oligosachariden) fungeert als traag fermenteerbare brandstofreserve die de bacterie kolonie continu voedt gedurende de resterende 24 uur.

  • Zijn deze geconcentreerde culturen veilig bij aandoeningen zoals SIBO of histamine-intolerantie?

    Nee, niet ongeclausuleerd. Ondanks de gezondheidsvoordelen is klinische voorzichtigheid geboden bij specifieke darmpathologieën:

    • SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth): Het introduceren van honderden miljarden bacteriën met prebiotische vezels (zoals inuline) in een dunne darm die al overwoekerd is, kan leiden tot ernstige gasvorming, spasmen en d-melkzuuracidose. Bepaalde stammen, zoals Lactobacillus gasseri en Bacillus coagulans, produceren echter bacteriocines die dysbiose kunnen corrigeren. Farmaceutisch advies: Behandel eerst de bacteriële overgroei (of elimineer inuline) alvorens hoge doseringen te introduceren.
    • Histamine-intolerantie: Veel traditionele melkzuurbacteriën bezitten het enzym histidinedecarboxylase, waarmee ze histidine omzetten in histamine. Patiënten met een deficiëntie van het enzym diaminoxidase (DAO) ervaren hierdoor opvlammingen (migraine, urticaria, palpitaties). Kies bij histaminegevoeligheid voor neutrale of histamine-afbrekende stammen zoals Bifidobacterium infantis of Lactobacillus plantarum, en vermijd histamineproducenten zoals Lactobacillus casei.

    Start bij darmproblematiek altijd volgens het 'low and slow'-principe: begin met 1 theelepel per dag en bouw dit langzaam op over 14 dagen.

Related Post 

GrigoraMade with Grigora